زمانی که نوری کاتز، مؤسس شرکت سرمایهگذاری Apex Capital، مدیریت مشتریانش را به عهده گرفت، مردد بود تا از کدام سه پاسپورت خود استفاده کند؛ امتیازی که مشتریان روسی شرکتش حاضرند
برای آن بیش از ۵میلیون یورو هزینه کنند. کسبوکار نوری کاتز دادن حق شهروندی کشورهای دیگر از طریق سرمایهگذاری است.
کشورهای معتبر غربی هر چیزی را از گرفتن ویزای سریع تا اخذ شهروندی کامل، در ازای سرمایهگذاری قابل قبول در کشورشان به متقاضیان میدهند. شرکت Apex Capital که قدیمیترین شرکت مشاوره سرمایهگذاری در روسیه به شمار میآید، مشتریانش را به گرفتن حق شهروندی کشورهای دیگر از راه سرمایهگذاری تشویق میکند.
در حالی که مهاجرت برای افراد کمدرآمد روسی دستنیافتنی به نظر میرسد، تجار متمول تازه به دوران رسیده در روسیه برای تجمل بیشتر حق شهروندی کشورهای دیگر را میگیرند.
کاتز که خودش تابعیت ۳ کشور اسراییل، کانادا و آمریکا را دارد، میگوید: بسیاری از مردم خودشان هم نمیدانند چه میخواهند. فقط میگویند که قصد رفتن دارند.
بریتانیا، آمریکا، کانادا و نیز کشورهای کوچک حوزه کارائیب مانند سنتکیتس و آنتیگوا مقصدهای دلخواه متقاضیان درخواست اقامت میباشند. میلیونر روسی، الکساندر آبراموف در سال ۲۰۱۰ توانست با حداقل سرمایهگذاری ۵٫۵ میلیون یورویی در قبرس، شهروند این کشور شود. کمترین سرمایهگذاری برای اخذ تابعیت را نیز در سنتکیتس میبینیم که حداقل سرمایه برای آن، ۴۰۰هزار دلار است. شرکتهای مشاوره مسایل مربوط به مدارک متقاضیان را انجام میدهد، اما سختترین قسمت آن جایی است که باید پیشینه مالی سرمایهگذار روسی خود را توضیح دهند. در حالی که، منبع سرمایه ابتدایی این افراد معمولاً مبهم و نامشخص است.
آگاهی عموم در مورد داشتن پاسپورت دوم، مخصوصاً برای افراد بسیار ثروتمند، میتواند برایشان باعث دردسر شود و نیز بر تجارتی که دارند اثر بگذارد. ویتالی مالکین، بانکدار میلیاردر روسی، زمانی که معلوم شد دارای پاسپورت اسراییلی نیز دارد و همچنین برای مدت زیادی در پی حق شهروندی کانادا بوده است، تحت فشار قرار گرفت تا از اتحادیه بانکداران روسیه استعفا دهد.
با وجود پیچیدگیهای فرآیند اخذ حق شهروندی، سرمایهدارن متمول روسی از موانع آن بهراحتی میگذرند، در حالی که مردم عادی روسیه باید با آنها مواجه شوند.
ایرینا، یک شهروند عادی روسی، که خانوادهاش از شهری نزدیک ادسا در سال ۱۹۹۸ به آمریکا مهاجرت کردهاند، آن سال خستهکننده را به یاد میآورد که مدام در راه رفت و آمد به اداره مهاجرت در مسکو بودهاند. حتی گرفتن ویزای غیرمهاجرتی نیز مشکل است. خاله ایرینا، پیش از سفرش به آمریکا ۱۵ سال منتظر ویزای توریستی خود بود. مهاجران به آمریکا تنها زمانی میتوانند اقامت دایم این کشور را بگیرند که در آنجا سرمایهگذاری کرده باشند یا در لاتاری برنده گرین کارت شوند. کشور آمریکا سالیانه ۵۰هزار مهاجر را از طریق لاتاری از سراسر دنیا میپذیرد. در سال ۲۰۱۳ کمتر از ۳ درص روسهایی که در لاتاری ثبتنام کرده بودند پذیرفته شدند.
اما شهروندی از طریق سرمایهگذاری مانند لاتاری به شانس بستگی ندارد و یک محل داد و ستد به حساب میآید. برخی از کشورها از این بازار به طور خلاقانه استفاده کردهاند. در برنامه جدید اقامتی آنتیگوا، متقاضیان تنها ۳۵ روز را در ۵ سال اول شهروندی خود در این جزیره بمانند، کافی است.
با توجه به دستگیری برخی از ثروتمندان روسیه در سالهای اخیر، داشتن پاسپورت دوم برای آنها بااهمیتتر به نظر میرسد. اسراییل که اعتقاد زیادی به استرداد شهروندان خارجی به کشورهایشان ندارد، مقصد خوبی برای ثروتمندان روسیه به شمار میرود.
لئونید لوزین، یکی از سرمایهداران روسیه که از ترس دستگیری به اسراییل فرار کرده بود، تنها در طول یک ماه و سه روز با اهدای ۱٫۵ میلیون دلار به موزه دیاسپورا و قول ۲۰ میلیون دیگر پاسپورت اسراییلی خود را گرفت. این مدت در حالت عادی یک سال یا بیشتر طول میکشد.
بسیاری از روسها به این دلیل به پاسپورتهای غربی اهمیت میدهند، چون تسهیلات مناسبی در اختیارشان میگذارد. مردم روسیه برای سفر به کشورهای غربی احتیاج به ویزا دارند و میبایست فرمهای زیادی را پر کنند و نیز اهداف سفر خود را با مقصد هماهنگ نمایند. با داشتن پاسپورت آمریکا، سرمایهداران دیگر بدون نیاز به تشریفاتی به هرجایی که میخواهند مسافرت خواهند کرد.
برای بسیاری از مهاجرین، زندگی مرفهتر عاملی برای مهاجرت است، اما ثروتمندان روسیه برای زندگی بهتر تابعیت کشوری را نمیگیرند، بلکه میخواهند بدون نظارت شدیدی که در کشورشان است به کار خود بپردازند.
کاملترین بانک اطلاعاتی ویزا، اقامت و مهاجرت